Τα άτομα με νευρική ανορεξία, προσπαθούν σκληρά να χάσουν βάρος. Έχουν συνήθως λεπτό σώμα, στοχεύουν σε ακόμη χαμηλότερο βάρος, γυμνάζονται έντονα και δείχνουν μεγάλη πειθαρχία στον περιορισμό της τροφής. Δεν αντιλαμβάνονται ότι υποσιτίζονται και ότι χρειάζονται θεραπεία. Στις γυναίκες, που αποτελούν έτσι κι αλλιώς την πλειονότητα των περιστατικών, δεν αργεί να αναπτυχθεί αμηνόρροια. Αναπτύσσουν επίσης κακή διάθεση και χρόνια κατάθλιψη. Βλέπουν το φυσιολογικό βάρος ως παχυσαρκία, με αποτέλεσμα να εντείνεται η προσπάθεια για απώλεια βάρους, παρά το γεγονός ότι ήδη υπάρχουν εμφανή σημάδια υποσιτισμού (μάτια βυθισμένα σε μαύρους κύκλους). Τα άτομα αρνούνται να συνειδητοποιήσουν πως είναι πάντοτε κουρασμένα, ενώ ήδη είναι σωματικά εξαντλημένα και δεν μπορούν πλέον να κοιμηθούν εύκολα.

Η διάγνωση συνήθως γίνεται όταν τα οικία πρόσωπα, η οικογένεια, καταφέρνει να τα «σύρει» στον ψυχίατρο, στον ψυχολόγο ή στον διαιτολόγο. Αυτό που συνήθως απαιτείται είναι η ψυχοθεραπεία (σε πολλές περιπτώσεις group therapy). Εάν το άτομο δεν αρχίσει να παίρνει βάρος, μπορεί να χρειαστεί να νοσηλευτεί.

Τι χαρακτηρίζει τα άτομα με νευρική ανορεξία;

A. Άρνηση για διατήρηση του σωματικού βάρους σε φυσιολογικά επίπεδα.
Β. Έντονος φόβος για αύξηση βάρους ή παχυσαρκία, ακόμη κι αν βρίσκεται σε πολύ χαμηλό σωματικό βάρος.
Γ. Διαταραχή στον τρόπο που αντιλαμβάνεται την εικόνα του. Αδυνατεί να κατανόηση την σοβαρότητα του πολύ χαμηλού βάρους.
Δ. Σε ενήλικες γυναίκες η αμηνόρροια - η απουσία τουλάχιστον 3ων συνεχόμενων κύκλων εμμήνου ρύσης.


Οι δύο τύποι νευρικής ανορεξίας:

Περιοριστικός τύπος: Περιορίζει αυστηρά την λήψη τροφής και δεν εκδηλώνει συχνά επεισόδια υπερφαγίας και κάθαρσης.
Υπερφαγία-Κάθαρση: Συστηματικά εκδηλώνει υπερφαγία και συμπεριφορά κάθαρσης (Προκαλεί εμετό, χρησιμοποιεί καθαρτικά, διουρητικά και κλύσμα

«Το βασικό πρόβλημα της νευρικής ανορεξίας είναι η διαστρεβλωμένη αντίληψη της εικόνας του σώματος που οδηγεί στη υπερεκτίμηση της παχυσαρκίας»

Βλέποντας τον εαυτό τους στον καθρέφτη, αντικρίζουν ένα είδωλο παχύσαρκο. Όσο περισσότερο υπερτιμούν το βάρος τους και την «παχυσαρκία» τους, τόσο πιο πολύ αντιστέκονται στη θεραπεία και τόσο πιο απρόθυμα γίνονται στην επανεξέταση των λανθασμένων αντιλήψεων που έχουν διαμορφώσει. Όταν ο υποσιτισμός προχωρά, επηρεάζεται αρνητικά η λειτουργία του εγκεφάλου οδηγώντας σε έλλειψη σωστής κρίσης, σε λήθαργο, σε σύγχυση, ακόμη και σε ντελίριο.

Η νευρική ανορεξία δεν μπορεί να διαγνωστεί από τον ίδιο τον ασθενή. Στην εποχή μας πολλοί άνθρωποι είναι παθιασμένοι με το κυνήγι του λεπτού σώματος. Ορισμένες γυναίκες αναπτύσσουν συμπεριφορές που σχετίζονται μ’ αυτή την κατάσταση, χωρίς όμως δραματική απώλεια βάρους.

Ο κόσμος έχει μία λάθος εντύπωση για τα άτομα που πάσχουν από νευρική ανορεξία. Νομίζουν όλοι πως τα άτομα αυτά δεν πεινούν και γι’ αυτό δεν τρώνε. Στην πραγματικότητα πεινούν υπερβολικά, απλώς μπορούν και διαχειρίζονται την πείνα τους λόγω της πολύ ισχυρής θέλησης για λεπτό σώμα. Τα άτομα που αναπτύσσουν τελικά νευρική ανορεξία, αρνούνται την πείνα τους και έχουν προσαρμοστεί σε τόσο μικρή ποσότητα τροφής, που αρκούν λίγα καρότα για να νιώσουν κορεσμό. Γνωρίζουν με ακρίβεια την θερμιδική αξία όλων των τροφών και φυσικά γνωρίζουν το ποσό της ενέργειας που καταναλώνουν με τις διάφορες δραστηριότητες. Έτσι λοιπόν είτε όταν καταναλώσουν κάτι παραπάνω, είτε διαπιστώσουν ότι έχουν πάρει έστω και μισό κιλό, αυξάνουν την φυσική τους δραστηριότητα (τρέξιμο, σχοινάκι κλπ) με στόχο να το «κάψουν» άμεσα. Κάποιες φορές μάλιστα καταναλώνουν καθαρτικά ώστε να αποβάλλουν το ταχύτερο δυνατό την τροφή από τον οργανισμό.

Τα άτομα λοιπόν με νευρική ανορεξία δεν πεινούν απλώς, λιμοκτονούν. Παρόλα αυτά δεν τρώνε, η ανάγκη για αυτοέλεγχο κυριαρχεί!

Πολλοί άνθρωποι, μεταξύ σοβαρού κι αστείου, θα ήθελαν να έχουν κάποια από τα παραπάνω χαρακτηριστικά, ώστε να μπορέσουν να πετύχουν λεπτό σώμα. Δεν μπορούν βέβαια να αντιληφθούν το ψυχολογικό και σωματικό πόνο των ατόμων με νευρική ανορεξία. Ο υποσιτισμός καταστρέφει το σώμα και δεν διαφέρει από την πείνα του πολέμου και της φτώχειας. Μέσα σε λίγους μήνες αναπτύσσεται πρωτεΐνο-θερμιδική δυσθρεψία και μαρασμός.

Το σώμα καταστρέφει το λίπος και τις πρωτεΐνες του. Στα νεαρά άτομα η ανάπτυξη σταματά. Χάνουν τόσο πολύ άπαχη μάζα, που ο βασικός τους μεταβολισμός αναγκάζεται να υποχωρήσει. Η καρδιά δεν λειτουργεί σωστά, οι μύες τις καρδιάς γίνονται αδύναμοι και η πίεση πέφτει.

Η λιμοκτονία προκαλεί μια σειρά από προβλήματα, όπως είναι η απώλεια εγκεφαλικού ιστού, εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, αναιμία και απώλεια της λειτουργικότητας του πεπτικού σωλήνα. Όσο ο υποσιτισμός προχωρά τόσο επιδεινώνεται η κατάσταση. Πολλοί θάνατοι τελικά προκύπτουν από πολλαπλή ανεπάρκεια οργάνων.

Άλλες επιπτώσεις του υποσιτισμού είναι οι διαταραχές των λιπιδίων του αίματος, τα υψηλά επίπεδα βιτ. Α και Ε, χαμηλά επίπεδα πρωτεϊνών στο αίμα, στεγνό και λεπτό δέρμα, μειωμένη οστική πυκνότητα, υποθερμία, χαμηλή πίεση και φυσικά αμηνόρροια.

Κατηγορίες ατόμων με νευρική ανορεξία:

- Χαμηλού κινδύνου. Χρειάζονται απλώς διαιτολογική παρέμβαση-παρακολούθηση.

- Μέτριου κινδύνου. Μπορεί να απαιτηθεί επιπρόσθετα η χορήγηση συμπληρωμάτων υψηλής περιεκτικότητας σε θερμίδες και σε πρωτεΐνες.

- Υψηλού κινδύνου. Συνήθως χρειάζεται άμεση νοσηλεία και ανάγκη εντερική ή παρεντερικής σίτισης. Ο πρώτος στόχος στην περίπτωση αυτή είναι η επιβίωση.

Η άρνηση κυριαρχεί σε άτομα με νευρική ανορεξία. Ελάχιστοι αναζητούν μόνη τους θεραπεία. Περίπου οι μισές γυναίκες που λαμβάνουν θεραπεία, φθάνουν το 85% του φυσιολογικού τους βάρους και πολλές από αυτές αρχίζουν και πάλι να έχουν έμμηνο ρύση.

Οι άλλες μισές έχουν από ελάχιστα έως καθόλου αποτελέσματα, συνεχίζουν την κακή διατροφική συμπεριφορά με αυξημένη θνησιμότητα. Η νευρική ανορεξία συγκαταλέγεται στις ψυχιατρικές παθήσεις με την υψηλότερη θνησιμότητα, συνήθως από καρδιακά προβλήματα ή αυτοκτονίες.

Πάντως, πριν βγάλετε συμπεράσματα για δικά σας πρόσωπα που έχουν χαμηλό βάρος και τρώνε ελάχιστα, θα πρέπει να ξέρετε πως για τη διάγνωση χρειάζεται επιστημονική παρέμβαση.

Θεραπεία Γκρελίνης:

Πιλοτικές μελέτες έχουν καταλήξει στην χρήση της έκγχυσης γκρελίνης για την θεραπεία των ασθενών με νευρική ανορεξία εκτός νοσοκομείου. Τα αποτελέσματα έδειξαν θετική επίδραση στην μείωση των σχετικών γαστρεντερικών, συμπτωση στην αύξηση της όρεξης των ατόμων και στην πρόσληψη ενέργειας χωρίς παρενέργειες.

Θεραπεία της νευρικής ανορεξίας.

Η θεραπεία απαιτεί την συνδρομή πολλών ειδικοτήτων. Ομάδες γιατρών, νοσοκόμων, ψυχολόγων και διαιτολόγων πρέπει να δουλέψουν μαζί, για να δώσουν λύση σε 2 βασικά θέματα:

1. Θέματα που έχουν σχέση με την τροφή και το βάρος

2. Θέματα που αφορούν την σχέση τους με τον ίδιο τους το εαυτό και τους άλλους.

Ο πρώτος διαιτολογικός στόχος είναι να σταματήσει η απώλεια βάρους και να υιοθετηθούν σταδιακά νέες σωστές συνήθειες. Η σωστή διατροφή, είναι πολύ κρίσιμη για την ανάρρωση και πρέπει να είναι προσαρμοσμένη στις ανάγκες του κάθε ατόμου. Το σωματικό βάρος των ατόμων με νευρική ανορεξία είναι πολύ χαμηλό και ο φόβος τους για αύξηση βάρους είναι πολύ αυξημένος, έτσι θα πρέπει η πρόσληψη τροφή να κυμανθεί αρχικά σε χαμηλά επίπεδα (1200kcal/ ημέρα) και να αυξηθεί πολύ προσεκτικά και σταδιακά, ώστε να μην εγκαταλειφτεί η προσπάθεια. Στην αρχή μπορεί να μην πρόθυμα για συνεργασία στην αύξηση της λήψης τροφής. Όσα άτομα τρώνε έστω και λίγο, μπορεί να μην χρειαστούν άλλες παρεμβάσεις. Ακόμη όμως και μετά από την θεραπεία, η διατροφική συμπεριφορά μπορεί να επανέλθει 100% σε φυσιολογικά επίπεδα.